AI in medisch getrainde vertaaltools
Juni 2026
Terugblik op de inspiratiesessie: AI-vertaaltools in de zorg – kansen, aandachtspunten en kritische succesfactoren
Tijdens onze inspiratiesessie over AI-ondersteunde vertaaltools in de zorg mochten we een dertigtal deelnemers verwelkomen uit ziekenhuizen, wijkgezondheidscentra en huisartspraktijken. De opkomst en de levendige interactie bevestigden dat het thema leeft binnen de zorgsector.
Hoewel een aantal deelnemers reeds ervaring had met AI-vertaaltools, stonden bij velen nog vragen centraal rond betrouwbaarheid, privacy, gegevensbescherming, nauwkeurigheid, mogelijke hallucinaties en improvisaties van AI.
Prof. dr. Ellen Van Praet (UGent) en dr. Pablo Decock en Fien De Wiest (HOGENT), onderzoekers en promotoren van MATCHeN – Multilingual Access To Care & Health Expertise Network, boden een helder en genuanceerd overzicht van de huidige stand van zaken. Op basis van hun onderzoek bespraken zij de mogelijkheden en beperkingen van verschillende AI-vertaaltools die vandaag beschikbaar zijn voor de zorgsector.
Een belangrijke conclusie was dat medisch getrainde AI-vertaaltools een duidelijke meerwaarde bieden ten opzichte van generieke vertaalsystemen zoals Google Translate of algemene generatieve AI-toepassingen. Door hun focus op medische terminologie en zorgcontext leveren zij doorgaans betrouwbaardere vertalingen.
Tegelijk werd benadrukt dat ook deze toepassingen niet zonder risico's zijn. De kwaliteit van een vertaling blijft immers sterk afhankelijk van de context die aan de tool wordt aangeboden en van een correct gebruik door de zorgprofessional.
De sessie maakte duidelijk dat een succesvolle implementatie van AI-vertaaltechnologie verder gaat dan de keuze voor een geschikte applicatie. Minstens even belangrijk is het investeren in de digitale competenties van zorgmedewerkers, zodat zij de mogelijkheden en beperkingen van deze technologie correct kunnen inschatten en de output kritisch kunnen interpreteren.
Welke AI-vertaaltool vandaag als "de beste" kan worden beschouwd? Het antwoord bleek genuanceerd: er bestaat geen universele oplossing. De meest geschikte tool is afhankelijk van de specifieke zorgcontext, de talencombinaties die frequent voorkomen en de functionaliteiten die voor de organisatie van belang zijn, zoals snelheid, alternatieve vertaalvoorstellen of een terugvertaalfunctie ter verificatie van de boodschap.
De belangrijkste boodschap van de avond was dan ook dat AI-vertaaltools een waardevolle ondersteuning kunnen bieden bij meertalige communicatie in de zorg, maar het klinisch oordeel en de verantwoordelijkheid van de zorgprofessional niet vervangen. Het actief verifiëren of een patiënt de informatie correct heeft begrepen – bijvoorbeeld door te vragen de boodschap in eigen woorden samen te vatten – blijft essentieel voor veilige, kwalitatieve en patiëntgerichte zorg.
De inspiratiesessie onderstreepte dat AI-vertaaltechnologie een belangrijke bijdrage kan leveren aan toegankelijke zorg voor een diverse patiëntenpopulatie, op voorwaarde dat deze technologie doordacht wordt geïmplementeerd en ondersteund wordt door voldoende opleiding, kritische reflectie en blijvende aandacht voor de menselijke interactie.
Terugblik op de inspiratiesessie rond AI in zorgprocessen
Op 2 april 2026 organiseerden we vanuit THE INSTITUTE een inspiratiesessie rond AI in de zorg. Wat daar vooral duidelijk werd, is dat de maturiteit en de impact van AI-toepassingen in korte tijd sterk zijn toegenomen. Met concrete voorbeelden van onder meer Bingli, Mindoo, Cavell, Squire en Tiro.health werd helder aangetoond dat AI vandaag al tastbare meerwaarde creëert in de dagelijkse zorgpraktijk. De verwachting is dat AI zich in de komende maanden nog meer zal ontwikkelen van operationele ondersteuning naar een echte assistentenrol.
Een van de sterkste inzichten van de sessie kwam rechtstreeks van artsen zelf: AI kan consultaties opnieuw “leuk” maken. Niet omdat technologie de zorg overneemt, maar omdat ze een aanzienlijk deel van de administratieve last kan verlichten. Zo ontstaat opnieuw meer ruimte voor de essentie van het beroep: tijd en aandacht voor de patiënt.
Toepassingen in anamnese en triage werden als bijzonder impactvol benoemd. Tegelijk werd duidelijk dat de businesscase in de VS vandaag vaak eenvoudiger te maken is dan in België, bijvoorbeeld omdat bijkomende triagecapaciteit daar sneller rechtstreeks leidt tot extra inkomsten. De richting is alleszins duidelijk: AI evolueert steeds meer naar een persoonlijke assistent voor zorgverleners.
Ook op vlak van adoptie zien we een sterke versnelling. In de VS is healthcare vandaag zelfs de sector met de hoogste AI-uptake. Die evolutie wordt mee gedragen door toepassingen waarvoor de return zeer duidelijk is, zoals administratieve ondersteuning en billing.
Hallucinaties blijven uiteraard een aandachtspunt, maar tijdens de sessie werd ook aangetoond dat de impact ervan sterk kan worden beperkt door validatie, feedbackloops en het werken met heldere sjablonen.
Daarnaast kwam een belangrijk spanningsveld naar voren: artsen en andere zorgverleners verwachten verklaarbaarheid van AI, en dat is vaak net wat AI niet biedt. Dit maakt het soms moeilijk voor zorgprofessionals om voorstellen van AI echt te vertrouwen.
Wat brede adoptie vandaag nog afremt, is minder de technologie zelf dan wel de context errond: betaalbaarheid voor ziekenhuizen, complexe integraties in bestaande EPD-systemen, concurrentie met andere IT-prioriteiten, silo’s tussen disciplines en de nood aan een heldere businesscase voor arts, ziekenhuis en patiënt.
Vanuit THE INSTITUTE nemen we uit deze sessie vooral mee dat verdere integratie van AI in de zorg vraagt om meer awareness, sterkere betrokkenheid van het brede artsenkorps, samenwerking tussen artsen en ziekenhuizen, en een duidelijker verhaal rond impact op kwaliteit en waarde.
Misschien moeten we daarbij minder spreken over efficiëntiewinst, en meer over wat AI uiteindelijk mogelijk maakt: meer tijd voor directe patiëntervaring.
Dank aan alle sprekers en deelnemers voor de open inzichten en inspirerende uitwisseling. De toekomst van AI in de zorg wordt niet alleen bepaald door technologie, maar vooral door hoe we ze samen inzetten om zorg menselijker, kwalitatiever en werkbaarder te maken.
De healthcare assistant die mee denkt met de zorgverlener: vraagt en registreert de basisgegevens voordat de patiënt arriveert
Slimme medische, AI-gestuurde anamnese en zorgnavigatie voor patiënten en zorgverleners.
Slimme medische documentatie die tijdrovend administratief werk omzet in waardevolle, gestructureerde gegevens.
Luistert mee naar de consultative en vat het gesprek samen met behulp van AI. Daarnaast genereert het volledige consultatiebrieven, hospitalisatiebrieven, verwijsbrieven, attesten, etc. op basis van een beknopt citaat.
Squire ondersteunt artsen en verpleegkundigen tijdens het hele consultatieproces: het bespaart tijd door vooraf met de patiënt te spreken, genereert medische documentatie in de stijl en taal van de zorgverlener door mee te luisteren, en laat toe om bevindingen te dicteren om documenten of EPD‑velden snel aan te vullen.